محدود نمىشود بلكه به هنگام تطبيق اصول بر فروغ نيز نيازمند ژرف‌انديشى و تحقيق همه‌سويه است . فكر و انديشه اصولى مبتنى بر نظريات است ولى تفكّر فقهى بر تطبيق استوار است و اين خود تاثير و پيوند ناگسستنى ميان اين دو را روشنتر مىسازد . هرچه در مباحث تئورى ، ژرف‌انديشى و دقت نظر اعمال گردد ، انعكاس آن در مقام تطبيق نمودار خواهد شد . بدين جهت است كه علم اصول از ديرباز ميان علماى شيعه از جايگاه ويژه‌اى برخوردار بوده و هماره به گونه تحقيق و دور انديشى به آن مىنگريستند تا جايى كه بسرعت مسير تكاملى خود را طى كرد و به نقطه اوج رسيد ؛ يعنى از زمان شيخ مفيد ( متوفا به سال 413 ) كه كتاب « الرسالة الاصوليه » « التذكره باصول الفقه » را به رشته تحرير درآورد و در آن انديشه اصولى دو دانشمند پيش از خود بنامهاى ابن ابى عقيل و اسكافى را مورد نقد و بررسى قرار داد . تاليف كتب اصولى در ميان علماى شيعه آغاز گرديد ، سپس شاگرد برجسته ايشان سيد مرتضى علم الهدى « متوفا به سال 436 ) با تاليف كتاب « الذريعه الى اصول الشريعه » در اتقان و استحكام پايه‌هاى اين علم كوشيد .